AI in het dagelijks leven

Open bijvoorbeeld ChatGPT in je browser. Gebruik je al een ander AI-chatprogramma? Dan kun je de vragen daar ook proberen. Je hoeft voor deze voorbeelden geen extra tools te installeren.

1. Kies hieronder één voorbeeld en druk op Kopieer.
2. Plak de vraag in het invoerveld van het AI-programma. Vervang tekst tussen [blokhaken] door je eigen woorden.
3. Verstuur de vraag en lees het antwoord. Klopt het en kun je er iets mee?
4. Stuur bij: “Maak het korter”, “Gebruik gewone woorden” of “Geef een ander voorbeeld”.

Kopieer een vraag naar het AI-programma waar jij voor kiest. Deze gids verstuurt je vraag niet automatisch. Je kunt de gids ook printen of via het printvenster als pdf bewaren.

Je leest een brief of een artikel en denkt: wat staat hier nou eigenlijk? Laat een kort stukje uitleggen. Neem alleen de passage over die je nodig hebt en haal persoonlijke gegevens eruit.

Leg deze tekst uit in gewoon Nederlands. Wat is de belangrijkste boodschap? Moet ik iets doen en staat er een termijn in de tekst? Maak onderscheid tussen wat er letterlijk staat en jouw uitleg. Verzin niets wat ontbreekt.

[Plak hier een kort stukje tekst zonder persoonlijke gegevens.]

Je wilt iemand bedanken, een uitnodiging afslaan of een afspraak verzetten. Soms weet je wel wat je wilt zeggen, maar krijg je het niet lekker op papier.

Help me een kort, vriendelijk berichtje te schrijven. Dit wil ik zeggen:

[Beschrijf je boodschap zonder namen of andere persoonlijke gegevens.]

Gebruik gewone woorden en maak het niet overdreven netjes. Geef twee versies, zodat ik kan kiezen.

Er liggen nog aardappelen, prei en eieren. Wat kun je daarmee maken? AI kan meedenken, ook als je weinig tijd hebt of niet veel wilt afwassen.

Bedenk een eenvoudig gerecht voor twee personen met aardappelen, prei en eieren. Ik wil maximaal een halfuur bezig zijn. Geef de hoeveelheden en de stappen. Zeg welke extra ingrediënten nodig zijn en geef een alternatief als ik die niet heb.

De kleinkinderen komen langs, het regent en je wilt iets leuks doen zonder eerst boodschappen te halen. Geef hun leeftijden en wat je in huis hebt.

Mijn kleinkinderen van vijf en acht komen een middag langs. Het regent, dus we blijven binnen. Ik heb papier, kleurpotloden en een pak speelkaarten. Bedenk drie leuke activiteiten die we samen kunnen doen. Leg iedere activiteit kort uit en houd rekening met beide leeftijden.

Je wilt een middag op pad. Vertel wat je leuk vindt, hoeveel je wilt lopen en waar je ongeveer naartoe wilt. Een woonplaats of regio is meestal genoeg; je exacte adres is niet nodig.

Bedenk drie ideeën voor een middag uit in [plaats of regio]. We zijn met twee personen, houden van musea en willen niet meer dan ongeveer een kilometer lopen. Geef per idee kort aan waarom het past. Zoek actuele informatie als dat mogelijk is en geef de bronlinks. Benoem wat je niet kunt controleren.

Je gaat naar Spanje en wilt oefenen met bestellen op een terras. Je kunt rustig proberen, fouten maken en opnieuw beginnen. Je kunt natuurlijk ook een andere taal kiezen.

Oefen met mij een eenvoudig gesprek in het Spaans. Ik ben een beginner en wil iets bestellen op een terras. Jij bent de ober. Stel steeds één korte vraag en wacht op mijn antwoord. Verbeter mijn fouten vriendelijk en leg in het Nederlands uit wat ik anders kan zeggen.

Je staat weer buiten en denkt ineens aan die vraag die je nog wilde stellen. Een kort lijstje helpt. Je kunt AI om een algemene voorbereiding vragen zonder je medische gegevens te delen.

Ik heb binnenkort een afspraak met mijn huisarts. Help me een kort voorbereidingslijstje te maken: wat kan ik zelf vooraf opschrijven en welke algemene vragen kan ik stellen? Houd het bij de voorbereiding van het gesprek. Geef geen diagnose of advies over medicijnen.

Je wilt verhalen van vroeger bewaren, bijvoorbeeld voor je kinderen of kleinkinderen. AI kan vragen stellen en helpen om van je eigen antwoorden een verhaal te maken.

Help me herinneringen aan mijn jeugd op te schrijven. Stel één vraag tegelijk en wacht op mijn antwoord. Begin met een vraag over hoe een gewone dag er vroeger thuis uitzag. Als ik het vraag, maak je van mijn antwoorden een kort verhaal. Verzin geen herinneringen en voeg niets toe wat ik niet heb verteld.

AI kan heel overtuigend iets vertellen wat niet klopt. Een net antwoord of een rijtje bronnen maakt de inhoud nog niet betrouwbaar. Bij een verjaardagsberichtje kun je meestal zelf beoordelen of je tevreden bent. Bij gezondheid, geld en belangrijke brieven wil je de inhoud controleren.

1. Vraag waar de informatie vandaan komt.
2. Open de oorspronkelijke bron. Bestaat die, is die actueel en staat daar echt wat de AI zegt?
3. Controleer belangrijke feiten bij de betrokken organisatie of een passende deskundige.

Alleen aan dezelfde AI vragen “Weet je het zeker?” is geen onafhankelijke controle. Ook “verzin niets” in een vraag voorkomt niet alle fouten.

Wil je weten waarom dit gebeurt? Lees mijn uitleg over waarom AI soms dingen verzint.

Voer geen wachtwoorden, pincodes, DigiD-inloggegevens, bankbeveiligingscodes of burgerservicenummer in. Deel ook geen kopie van je identiteitsbewijs of volledig medisch dossier met een algemene AI-chatbot.

Gebruik voor een uitleg alleen het noodzakelijke stukje tekst. Haal namen, adressen, klantnummers en andere herkenbare details eruit. Denk ook aan gegevens van andere mensen. Alleen een naam weghalen maakt een tekst niet altijd anoniem.

Een gesprek kan persoonlijk voelen, maar je gebruikt een dienst van een bedrijf. Wat er met je gegevens gebeurt, verschilt per dienst en instelling. Een algemene of verzonnen voorbeeldsituatie is vaak al genoeg om hulp te krijgen.

Meer over het beschermen van je inloggegevens vind je bij DigiD.

Gebruik een algemene chatbot niet om te bepalen welke ziekte je hebt of of je medische hulp nodig hebt. Het programma kan je niet onderzoeken en heeft geen volledig beeld van je gezondheid.

Heb je klachten waarover je je zorgen maakt? Neem contact op met je huisarts. Bel bij medische spoed buiten kantooruren de huisartsen-spoedpost. Bij een levensbedreigende situatie bel je 112. Laat een gesprek met AI dat contact niet vertragen.

Voor informatie over het voorbereiden van je afspraak kun je terecht op Thuisarts.nl.

Bij beslissingen over je pensioen, belasting of juridische zaken kan AI helpen om vragen te formuleren. Laat een passende deskundige beoordelen wat voor jouw situatie geldt.

Je kunt met AI over een hobby praten, een quiz doen of een taal oefenen. Zo’n gesprek kan prettig voelen. Dat gevoel hoef je niet weg te wuiven. Tegelijk heeft AI zelf geen gevoelens en is het gesprek geen wederkerige menselijke relatie.

Kijk vooral wat het je oplevert. Helpt het je om iets te ondernemen of een bericht aan iemand te schrijven? Mooi. Merk je dat je steeds minder mensen spreekt omdat je vooral met AI praat, bespreek dat dan met iemand die je vertrouwt.

Je hoeft deze hele gids niet af te werken. Kies iets waar je vandaag wat aan hebt. En vind je het antwoord niet handig? Zeg dat gewoon. Dat doorvragen hoort erbij.

Wil je meer voorbeeldvragen? Bekijk mijn prompts en kies er eentje die bij je past.

Liever samen verder leren en vragen stellen? In The Future Community kun je terecht bij mij en andere leden. Dit is een betaald lidmaatschap; deze gids kun je gewoon gratis blijven gebruiken.